نشست علمی باستان‌شناسی در قرآن

  • دسته: اخبار
  • علی بهمنی
  • بازدید: 1,008 views

نشست علمی باستان شناسی در قرآنبه گزارش پایگاه اطلاع رسانی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی(ایسکا): روز سه شنبه، ۱۷ شهریور ۱۳۹۴ نشست علمی باستان‌شناسی در قرآن در تالار همایش غدیر دفتر تبلیغات اسلامی با همت اداره همکاری‌های علمی و پژوهشی و مرکز فرهنگ و معارف قرآن پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی برگزار شد. حجت الاسلام والمسلمین دکتر احمد احمدی ارائه بحث و حجت الاسلام والمسلمین سعید بهمنی دبیر علمی نشست را بر عهده داشت.

دبیر علمی نشست پس از تشکر از حضور آقای دکتر احمدی در نشست علمی از اینکه استاد احمدی به رغم اینکه به عنوان فیلسوف شناخته شده است، مطالعه و پژوهش در قرآن کریم را دنبال می‌کند، ابراز شگفتی کرد. وی دکتر احمدی را اینگونه معرفی کرد:

حجت الاسلام احمد احمدی دانش‌آموخته سطوح عالی حوزه و دانشگاه است. دارای دکتری فلسفه غرب را از دانشگاه تهران. ایشان بیش از همه به عنوان فیلسوف و مؤسس و رئیس سازمان سمت (سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی) شناخته می‌شود. از آغاز تا کنون عضو حقیقی شورای انقلاب فرهنگی بوده است.

برخی آثار آقای دکتر احمدی عبارت‌اند از:

– تأملات در فلسفه اولی (ترجمه)، رنه دکارت

– نقد تفکر فلسفی غرب (ترجمه)، اتین ژیلسون

– تأسیس ما بعد الطبیعه اخلاق (ترجمه)، کانت

– بن‌لایه‌های شناخت (تألیف) که حاوی آراء خاص ایشان در فلسفه و نقدی بنیادی بر فلسفه کانت و برخی فلسفه‌های غربی و اسلامی است.

– پادزهر در نفی انکار وحی

– انتشار حدود ۷۰ مقاله

آقای دکتر لک‌زایی رئیس پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی در یادداشتی به دبیر علمی جلسه یادآور شد که استاد احمدی دستیار علامه طباطبایی در تدوین برخی مجلدات المیزان بوده است. آقای بهمنی نیز یادداشت یادشده را به اطلاع حاضران رساند و یادآور شد که وی از بیان رابطه دلدادگی میان استاد احمدی و علامه طباطبایی که اتفاقا قابل توجه بوده غفلت کرده است.

بهمنی پس از معرفی آقای دکتر احمدی به اختصار به جایگاه بحثی که قرار است ارائه شود پرداخت. وی با توضیح فرایند پژوهش، مراحل پژوهش را اینگونه برشمرد: ایده پژوهشی، بیان عنوان، طرح پژوهشی مشتمل بر مشخصات علمی و اجرایی، مطالعات اکتشافی، بررسی، تحلیل، تدوین و محصول که پس از گذراندن سطوح نظارتی به وسیله ناظر یا کمیته‌های فنی و شوراهای پژوهشی منتشر شده و به عنوان یک خروجی پژوهشی به جامعه علمی عرضه می‌شود. وی مراد خود از بیان فرایند پژوهش را ثبت موقعیت موضوع نشست اعلام کرد و اظهار داشت، بنابر آنچه در باره فرایند بیان شد، آنچه استاد احمدی در این نشست بیان می‌کند در مرحله ایده و تبیین علمی آن است. دبیر علمی اظهار داشت: ایده پژوهشی را هر کسی حتی مردم عامی هم می‌توانند مطرح کنند، ولی تنها متخصصان و دانشمندان هستند که می‌توانند از ایده عبور کرده و آن را به گونه‌ای علمی و فنی تبیین کنند. بنابراین، استاد با تبیین ایده‌  باستان‌شناسی در قرآن، آن را به مثابه یک مطالبه پژوهشی از مجموعه محققان و پژوهشگران پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی و به ویژه مرکز فرهنگ و معارف قرآن طلب می‌کند. طبعا انتظار می‌رود مخاطبان به گونه‌ای در بحث مشارکت کنند که بتواند به تبیین علمی آن کمک کرده و مسیر تحقق این مطالبه علمی را تسهیل نمایند.

وی همچنین اظهار داشت: استاد با آثار منتشر شده در ایران و دیگر کشورهای اسلامی آشناست و ضمن قابل تحسین دانستن آنها به ویژه کتاب باستان‌شناسی در قرآن دکتر عبدالکریم بی‌آزار شیرازی که به سفارش خود استاد تدوین شده است، کارهای موجود در این باره را کافی ندانسته و بر انجام مطالعاتی جمعی و کامل در این زمینه تأکید دارد.

سپس دبیر علمی از دکتر احمدی تقاضا کرد به بیان مطالب خود بپردازد.

حجت‌الاسلام دکتر احمدی در پاسخ به تعریض دبیر علمی نشست در باره فیلسوف بودن و تأکید بر مطالعات قرآنی اظهار داشت: در طول تحصیل حوزوی و دانشگاهی به رغم پرداختن به فلسفه غرب همواره و به طور مستمر با قرآن پیوند داشته است.

سپس در باره رابطه خود با علامه و تفسیر المیزان گفت: هیچگاه دستیار علامه در تدوین المیزان نبوده، بلکه پاره‌ای تذکرات در باره متن المیزان داشته که بیشتر آنها ادبی بوده است. اکثر آنها را علامه با بزرگواری پذیرفته و در تدوین المیزان اعمال می‌کرد.

استاد احمدی برای استمرار همه در پیوند با قرآن کریم دعا کرد.

وی پس از عبور از این سه مطلب یادشده به تبیین ایده باستان‌شناسی در قرآن پرداخت.

دکتر احمدی هدف از طرح ایده ی پژوهشی باستان‌شناسی در قرآن را با یادآوری این نکته بیان کرد که آثار پرشماری درباره باستان‌شناسی کتاب مقدس تألیف شده است که آثار مسلمانان در باره قرآن کریم در مقایسه با رقبای غربی بسیار اندک و مایه تأسف است. وی یکی دیگر از اهداف مطالعات باستان‌شناسی در قرآن را برخورداری از تصویری واقعی و روشن در هنگام قرائت و تلاوت قرآن دانست. سپس اظهار داشت: هدف عملیاتی از مطالعه یادشده مشخص کردن موقعیت حوادث و یافتن محل دقیق مکان‌هایی است که در قرآن کریم نام برده شده است. او اظهار امیدواری کرد نتیجه مطالعات باستان‌شناسی در قرآن بتواند برخی شبهات مربوط به حوادث و اماکن نام‌برده شده در قرآن را برطرف نماید. استاد احمدی یادآور شد که در دهه ۷۰ از آقای دکتر بی‌آزار شیرازی خواسته است مطالبی در باره آثار باستانی در قرآن یا باستان‌شناسی در قرآن را برای تدریس ۲ واحد درسی در دانشگاه تهیه کند که به نگارش کتاب باستان‌شناسی در قرآن آقای بی‌آزار شیرازی انجامیده است.

دکتر احمدی در ادامه برخی مسائل پیشنهادی خود در مطالعه یادشده را به شرح ذیل برشمرد:

۱٫ زمین مکه چگونه پدید آمد؟

۲٫ محل پیکار طالوت و جالوت کجاست؟

۳٫ تابوت عهد چیست؟ در کجا بوده؟ و اکنون کجاست؟

۴٫ مکانی که ابراهیم ع به آتش افکنده شد در کجا واقع شده است؟

۵٫ برج نمرود کجاست؟

۶٫ گزارش قرآنی «أو کالذی مر علی قریه و هی خاویه علی عروشها» در چه مکانی روی‌داده است؟

۷٫ گزارش «اتخذ مکان شرقیا» در باره حضرت مریم ع مربوط به چه مکانی است؟

۸٫ خانه حضرت مریم کجاست که «کلما دخل علیها ذکریا المحراب وجد عندها رزقا»؟

۹٫ محل اقامت نوح ع کجا بوده است؟

۱۰٫ طوفان در کجا واقع شد و دامنه آن همه زمین بوده یا صرفا در قلمرو زندگی قوم نوح بوده است؟

۱۱٫ تنّور در کجا بوده است؟

۱۲٫ جودی، جای فرود کشتی نوح، کجاست؟ قرآن کریم به مراتب بیش از کتاب مقدس در باره نوح سخن گفته است.

۱۳٫ محل وقایع مربوط به موسی(ع) و قوم او کجاها بوده است؟ با توجه به اینکه حجم قابل توجهی از گزارش های تاریخی قرآن کریم را به خود اختصاص داده است و به گفته سید قطب ۳۲ گزاش در قرآن مربوط به موسی ع است.

۱۴٫ شعیب و مدین در کجا بوده‌اند؟

۱۵٫ فرعون در کجا غرق شد؟

۱۶٫ بدن فرعون کجاست؟ قرآن کریم می‌فرماید: «ثم ننجیک ببدنک لتکون لمن خلفک آیه» این آیه اکنون کجاست؟

۱۷٫ طور سینا کجاست؟

۱۸٫ محل یتیهون فی الأرض در کدام سرزمین واقع شده است؟

۱۹٫ در کجا این گزارش قرآن رخ داده است که «جعله دکّا و خرّ موسی صعقا»؟

۲۰٫ جبالی که قرآن می‌فرماید: «و إذ نطقنا الجبل من فوقه» کجاست؟

۲۱٫ محل زندگی و دفن حضرت یوسف کجاست؟

۲۲٫ إرم ذات العماد در کجا ساخته شده بود؟ آیا اثری از آن باقی مانده است؟

۲۳٫ ذوالقرنین کیست؟

ابوکلام آزاد پاکستانی مدعی شده که ذوالقرنین همان کوروش و علامه طباطبایی هم آن را تأیید کرده است. این سخنی است که ملی‌گراها از آن استقبال کرده‌اند.

۲۴٫ کهف اصحاب کهف که فرمود: «فأووا إلی الکهف» در کجا واقع شده است؟

۲۵٫ حجر کجا بوده و اصحاب حِجر در کجا زندگی می‌کرده‌اند؟

۲۶٫ حوادث زمان پیامبر اکرم ص در چه مکان‌هایی روی داده است؟

۲۷٫ مسئله حنین در کجا اتفاق افتاد؟

۲۸٫ آیا می‌توان به مطالعاتی که دیگران و به ویژه غربیان در این باره انجام داده‌اند اطمینان کرد؟

دکتر احمدی برای ساماندهی پژوهش در باره باستان‌شناسی در قرآن کریم فرایندی به شرح ذیل پیشنهاد کرد:

۱٫ تهیه طرحی جامع و همه جانبه برای انجام تحقیقاتی کامل

۲٫ ارتباط و دعوت به همکاری همه متخصصان و مراکز حوزوی و دانشگاهی که می‌توانند در اجرای پژوهشی کاملا عمیق و متقن ایفای نقش کنند.

۳٫ ارتباط با متخصصان باستان‌شناسی

۴٫ بررسی جزء به جزء قرآن کریم و استخراج اماکن و حوادث نام‌برده شده در قرآن کریم

۵٫ بررسی تطبیقی داده‌های قرآن کریم با گزارش‌های کتاب مقدس

۶٫ سفر به کشورهایی که حوادث و اماکن در آنجا واقع شده‌اند و بررسی مستقیم آنها

۷٫ احراز درستی مطالعات باستان‌شناسی که پیش از این انجام شده

رئیس مؤسسه سمت از حوزویان و دانشگاهیانی نظیر حجت‌الاسلام حسین توفیقی که متخصص در کتاب مقدس است و نیز دکتر سرافراز که باستان‌شناسی موحد است نام برد که می‌توانند با این طرح همکاری کنند. وی تأکید کرد سازمان سمت به اجرای این پژوهش کمک خواهد کرد و خود وی تا زنده است از اجرای آن حمایت خواهد کرد.

پس از ارائه پیشنهاد ایده پژوهشی یادشده، حاضران در جلسه پرسش‌های خود را به صورت کتبی و شفاهی بیان کردند و استاد به یک یک آنها پاسخ داد.

دبیر علمی پس از پایان بخش پرسش و پاسخ نشست علمی، گفت: جمع‌بندی بیانات دکتر احمدی آن است که ایشان پژوهشی حرفه‌ای و کامل در باره باستان‌شناسی در قرآن کریم را از پژوهشگاه مطالبه می‌کند. پژوهشی که نتیجه آن مرجعی معتبر درباره باستان‌شناسی در قرآن کریم را پدید آورد.
وی همچنین اعلام کرد مرکز فرهنگ و معارف قرآن پیشنهاد دکتر احمدی را در شورای پژوهشی بررسی و نظر خود را از طریق جناب آقای دکتر لک‌زایی رئیس پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی به اطلاع رئیس محترم سازمان سمت خواهد رساند. وی اظهار امیدواری کرد پژوهشگران، اعضای هیئت علمی و مدیران مرکز و پژوهشگاه بتوانند پیشنهاد آقای دکتر احمدی مبنی بر طراحی، اجرا و پدید آوردن مرجعی فاخر و معتبر درباره باستان‌شناسی در قرآن کریم را محقق سازند.

منبع خبر:پرتال پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی

برای دیدن گزارش تصویری نشست باستان‌شناسی در قرآن بر روی این لینک کلیک کنید

VN:F [1.9.13_1145]
Rating: 0.0/5 (0 votes cast)