حضور چهار حجّت خدا در کربلا

  • دسته: مصاحبه
  • سعيد بهمنی
  • بازدید: 2,140 views

در گفت‌وگو با فارس: طبق روايات چهار حجّت الهي در كربلا حضور داشتند

خبرگزاري فارس: حجت‌الاسلام بهمني با تأكيد بر مقام عصمت حضرت علي‌اكبر (ع) گفت: طبق روايات، 4 چهار خليفه الهي يعني امام حسين (ع)، امام سجاد (ع)، امام باقر (ع) و حضرت علي‌اكبر در كربلا حضور داشته‌اند كه يكي فعليت دارد و مابقي شأنيت دارند.

حجت‌الاسلام والمسلمين سعيد بهمني، رئيس گروه علوم قرآني مركز فرهنگ و معارف قرآن درباره قيام اباعبدالله الحسين به خبرنگار آيين و انديشه فارس گفت: در مطلع سخنم نكته‌اي اساسي را مي‌گويم تا سقف و قلمرو گفت‌وگوي ما مشخص شود. كربلا داراي صحنه‌هاي عاطفي بي‌نظيري است اما گاهي به قدري ما را فرا مي‌گيرند كه شايد از هندسه و منظومه‌اي كه بايد در نظر داشته باشيم كناره مي‌گيريم و غفلت مي‌كنيم. وقتي درمورد چنين موضوعي مي‌انديشيم بايد توجه داشته باشيم كه درباره ولي اعظم خداي تعالي سخن مي‌گوييم كه يك انسان عادي نيست. از حيث مؤلفه‌هاي آفرينش بشري مثل ماست اما از نظر فضائل، انساني است كه در مرز انسانيت قرار دارد و آخرين مراحل رشد و تكامل را دارد، فضائل و رشادت‌ها در وجودش در آخرين مرتبه تكامل‌اند. اين انديشه جزو مقومات تفكر شيعه است. بنابراين نقش‌آفريني چنين شخصي را زير نظر داريم. تابلوي حوادثي را مرور مي‌كنيم كه در آن‌ها ولي خدا قرار دارد. مجدداً تاكيد مي‌كنيم كه ارزش همه اين حوادث به حضور ولي خداست. ولي خدا در اين جا به طور خاص حضرت اباعبدالله است.

* اگر «بداء» حاصل نمي‌شد، علي اكبر (ع) به امامت مي‌رسيد

وي ادامه داد: در حادثه كربلا سه نفر ديگر نيز حضور دارند كه طبق نصوصي كه به ما رسيده است، شأنيت خلافت الهي را دارند: «علي اكبر» كه روايت مي‌فرمايد از حيث آفرينش، خلق‌و‌خو و منطق، شبيه‌ترين مردم به رسول خداست و در برخي روايات هم هست كه وجود مقدس علي‌اكبر (ع) براي امامت بود و «بداء» حاصل شد. شأن وي شان ولايت تامه است، داراي عصمت بود.
بهمني در معرفي شخص سوم كه شأنيت خلافت الهي دارد، به وجود مقدس امام سجاد (ع) اشاره كرد و گفت: ايشان بزرگي است كه بايد به امامت برسد و تمام مؤلفه‌هاي خلافت تام الهي و امامت را دارد. برابر بعضي روايات، حضرت باقر (ع) هم در كربلا حضور داشت. به بيان ديگر، چهار نفر در عالي‌ترين مرتبه انساني كه خلافت تامه الهي است، در كربلا حضور داشته‌اند و اين نكته عجيبي است كه به آن كم‌تر توجه مي‌شود. در اين صحنه چهار امام نقش‌آفريني مي‌كنند و به شهادت مي‌رسند كه شهادتشان با شهادت هيچ كس در هستي برابري نمي‌كند. نبايد اين مؤلفه‌ها را گم كرد. دو نفر از اين اوليا در كربلا به شهادت رسيدند و دو نفر ديگر به عنوان ذخيره باقي ماندند.
اين استاد دانشگاه در پاسخ به اين سؤال كه آيا از روايات مي‌توان عصمت حضرت ابوالفضل (ع) را هم استنباط كرد يا خير، گفت: خير، ايشان بزرگ و بي‌نظير است اما ‌هم‌طراز علي‌اكبر (ع) نيست. هم چنان كه سلمان بزرگ است اما در طراز خلافت تام الهي نيست و «تالي تلو» است. حضرت زينب (س) به تصريح «معصوم»،‌ علم لدنّي دارد و نياز به آموزش ندارد (عالمة غير معلّمة)، بلكه تعاليمش را مستقيم از خداند تعالي دريافت مي‌كند اما علي‌اكبر نمي‌شود. علي‌اكبر در طراز امام معصوم است. در تفكر شيعي، خلافت الهي مقامي دست نيافتني است كه فقط با اراده خداوند محقق مي‌شود.

* مقام حضرت علي‌اكبر (ع) از حضرت عباس (ع) بالاتر است

حجت‌الاسلام بهمني در بخش ديگري از اين گفت‌وگو در پاسخ به پرسش كه با توجه به باب‌الحوائج بودن حضرت ابوالفضل (ع)، آيا مقام ايشان از حضرت علي‌اكبر (ع) بالاتر نيست، گفت: «باب‌الحوائج» يعني اين كه اگر كسي بخواهد راه پيدا كند به حضرت اباعبدالله، بايد از طريق عباس عبور كند،‌ اما به لحاظ وفاي عباس و تاكيدات اهل‌بيت نسبت به محبت به عباس، خودش طريق قرب به اهل‌بيت است. حضرت عباس مقام بسيار والايي دارد و در سنجش انسان‌هاي فوق العاده‌،‌ ابوالفضل نيز يك نسخه بي‌بديل عالم، اسوه و شاگرد ممتاز تشيع است اما در قياس با خليفه الهي و امام معصوم ماجراي ديگري دارد.
وي ادامه داد: برآورده شدن زياد حاجات توسط حضرت ابالفضل به دليل توجه بيشتر مردم به سقاي دشت كربلاست و مردم كمتر متذكر حضرت علي‌اكبر شده‌اند. اگر «بداء» حاصل نمي‌شد و علي اكبر پس از شهادت پدر امام بود و ابالفضل نيز پس از اباعبدالله زنده بود، عباس در ركاب چه كسي بود؟ با ادب و معرفتي كه دارد؛ در مقابل حضرت علي‌اكبر يا حضرت سجاد يا حضرت باقر عليهم‌السلام زانو مي‌زد.

* هر چه به زمان غيبت امام زمان (عج) نزديك مي‌شويم، سخت‌گيري‌ها بر اهل‌بيت (ع) بيشتر مي‌شود

رئيس گروه علوم قرآني مركز فرهنگ و معارف قرآن افزود: عاشورا تابلوي بي‌نظيري در هستي از آغاز خلقت تا انتهاي خلفت است و هر كسي آن را از منظري انتخاب كرده و به عناصري توجه مي‌كند و توجه ما به شاه‌بيت اين ماجرا و حضور چهار خليفه الهي است كه يكي فعليت دارد و بقيه شأنيت. دو نفرشان در يك روز به شهادت مي‌رسند و دو نفر اسير مي‌شوند. حادثه بسيار عظيم است گويي گه چهار امام يك جا دچار مصيبت شوند.
وي با بيان اينكه پس از حادثه كربلا،اهل‌بيت در عسر و فشار فراوان قرار دارند، گفت: البته فراز و نشيبي در عصر صادقين را شاهد هستيم اما سختي‌ها بر اهل‌بيت بازهم شدت مي‌گيرد و هر چه به غيبت ولي عصر نزديكتر مي‌شويم عمر ائمه كوتاهتر مي‌شود و در جواني به امامت مي‌رسند و در جواني به شهادت مي‌رسند.
وي ادامه داد: يك دليل آن اين است كه حاكمان جور كاملا موقعيت اهل بيت را شناسايي كرده و كنترل مي‌كنند، ضلع ديگرش اين است كه وجود‌ برگزيده اهل‌بيت، ياران مناسب ندارند و‌ بحران منابع انساني واجد شرايط را در شيعه داشتيم،‌ به طور كلي در نقد راهبردي گذشته مي‌توان گفت كه انسان‌هايي در طراز اسلام كه مورد نظر پيامبر (ص) و اهل بيت بودند شكل نگرفتند و تا الآن ادامه دارد و من و شما كه داعيه اسلام داريم بدهكار آن طرازيم.

* علت عدم ظهور امام زمان (عج) نبود افراد كافي در طراز اسلام است

حجت‌الاسلام بهمني در بخش ديگري از اين گفت‌وگو در بيان دلايل عدم ظهور امام زمان (عج) گفت: به حضرت عرض كردند چرا قيام نمي‌كنيد؟ فرمودند اگر به تعداد اين گله اندك يار داشتم قيام مي‌كردم. در عصر ظهور نيز 313 انسان شايسته از دوره‌هاي مختلف تاريخ فراخوان مي‌شوند. خواجه نصير طوسي مي‌‌گويد وجود امام زمان لطف است اما غيبت‌اش از ناحيه ماست (وجوده لطف وغيبته منا)، به تعبير ديگر «قابل» است كه مشكل دارد. همين الان اگر طراز نفساني ـ و نه حتي مهارت‌ها ـ موجود باشد، امام عليه‌السلام درك مي‌شود و استبعادي ندارد كه تشرف حاصل مي‌شود و اگر مهارت‌هاي مورد نياز ماموريت‌هاي ايشان موجود باشد؛ امكان تغيير جامعه هست. امام خميني (ره) نمونه‌اي است كه مهارت‌هايي در سطح جامعه دارد كه مي‌تواند حركت‌هاي ميليوني را سامان دهد و فتنه‌هاي پيچيده را بشكند. رهبري معظم انقلاب نيز چنين است كه مهارت‌هايي درون جامعه دارد كه ما با اين توانايي‌ها فاصله داريم،‌ هم در خصلت‌هاي اخلاقي و نفساني و هم در مهارت‌هاي رفتاري؛ از خصلت‌هاي رفتاري مي توان به طراز حلم ايشان اشاره كرد.

* اسلام به مسلماناني با خلوص نيت به همراه مهارت نياز دارد

اين كارشناس علوم ديني ادامه داد: اما اباعبدالله به رغم خلوص و مهارت‌هاي انساني اصحاب ـ كه به نصّ خود حضرت بي‌نظيرند ـ به خاطر فقدان منابع انساني واجد شرايط، به صورت رقت‌بار به شهادت رسيد. منابع انساني علاوه بر خلوص نيت، بايد تخصص‌هاي مورد نياز مانند مديريت و كارگرداني را نيز داشته باشند.
عضو هيئت علمي پژوهشگاه علوم و معارف اسلامي درباره نحوه بررسي قيام سيدالشهداء (ع) گفت: عاشورا پر از شور و عشق است اما آن را بايد در طيف وسيع‌تري نگاه كرد و محدود به كربلا نكرد. چرا كه از روزي كه امام حسين (ع) به زيارت قبر پبامبر (ص) در مدينه رفت و صحابه و تابعين را دعوت كرد؛ عاشورا شروع مي‌شود. از همان جاست كه حضرت مي‌فرمايد «هل من ناصر ينصرني». دوستان در منابر بايد براي نقل و بررسي حادثه كربلا به عاشورا بسنده نكرده و زمينه‌هاي به وجود آمدن آن را نيز تبيين كنند.

* ناديده گرفتن تاريخ، تكرار سقيفه، حكميت و عاشورا را در پي دارد

وي با تأكيد بر اشتباه كساني كه مشهور به فرهيختگي‌اند و مي‌گويند مشابه‌سازي‌هاي تاريخي بي‌جهت است،‌ اذعان كرد: در برخي روايات است كه صحنه‌ها و مقاطع تاريخي شبيه‌تر از آب به آب است (أشبه من الماء بالماء). اگر رابطه ما با تاريخ قطع شود؛ سقيفه، حكميت و عاشورا تكرار مي‌شود، بدون اين كه عبرت گرفته شود!
نويسنده «دانشنامه قرآن پژوهان ايران» پيشنهاد كرد كه مبلغان و عاشورا پژوهان در دامنه‌هاي مبعث تا غدير، غدير تا سقيفه، سقيفه تا كربلا، كربلا تا غيبت صغري و از غيبت صغري تا ظهور در اين موضوع به پژوهش بپردازند. نقش اول در همه اين مقاطع بر عهده معصومين است و در همه اين‌ها بحث بر سر ولايت و حضور خليفه تام الهي است. حجت‌الاسلام بهمني در پايان خاطرنشان كرد: عاشورا را نبايد فقط در مقطعي نگريست كه روي داده بلكه براي بصيرت نسبت به آن و فقه حادثه لازم است كه به تمام ريشه‌ها و زوايايش پرداخت. ريشه‌ها شامل تحركات دشمن و كاستي‌هاي خود ماست كه عامل دوم نقش بيشتري دارد و مصداق «جهاد اكبر» است.

خبرگزاری فارس

VN:F [1.9.13_1145]
Rating: 0.0/5 (0 votes cast)