سیره سیاسی و اجتماعی امام رضا(ع)/ ميزان معرفت ما به سیره عملی ائمه (ع)

عضو پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی در گفت و گو با مهر: در معرفت به ائمه از حیث عاطفی رشد خوبی داریم، اما از نظر معرفتی، معرفت ما در برابر عاطفه ای که به اهل بیت(ع) داریم نسبتاً کم است و از نظر عملی کمتر است.

 حجت‌الاسلام سعید بهمنی در مورد دهه کرامت به خبرنگار مهر گفت: هر احسانی که در کشور میان مردم شکل می گیرد با یاد و ذکر ذوات مقدس معصومان و فرزندان آنها است. به ویژه یاد و ذکر حضرت رضا(ع) و خواهر گرامی ایشان حضرت فاطمه معصومه(ع) که مقام بسیار بالایی در میان فرزندان ائمه(ع) دارد تا جایی که حضرت معصومه(ع) عالم غیر مُعَلَم خوانده شده است یعنی صاحب علم لدنی است.

بهمنی افزود: در برخی روایات آمده وقتی برخی خدمت حضرت کاظم(ع) می رسیدند که پرسش های علمی و فقهی خود را پاسخ بگیرند امام آنها را به دختر گرامی خود حضرت معصومه(ع) ارجاع می دادند. معنی این سخن این است که حضرت معصومه(ع) از نظر علمی در مقام و رتبه ای بوده که می توانسته مرجعیت دینی شیعیان را بر عهده بگیرند. فاصله میلاد این دو وجود مقدس بهانه ای شده که مردم ما به صورت متمرکزتر و متواترتر احسانها و همیاری های خودشان را در قالب رفتار کریمانه در این دهه سامان بدهند.

عضو پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی در مورد اینکه چگونه می توان سیره ائمه به ویژه امام رضا(ع) را در جامعه گسترش داد هم تصریح کرد: گسترش سیره معصومان مترتب شناخت سیره آنها است. با مطالعه و تحقیق و پژوهش آگاهی و معرفت خودمان را درباره شیوه زندگی معصومان(ع) گسترش دهیم. بعد از معرفت است که می توانیم عمل کنیم. البته برخی که آگاهی لازم در این باره را دارند و معمولاً عامل به سيره ائمه‌اند می‌توانند الگوهای عملی ما برای اين امر باشند. امام راحل ره، رهبری معظم انقلاب، مراجع عظام تقليد و بسياری عالمان وارسته از جمله کسانی‌اند که می‌توان از آنها برای دستيابی به سيره و رفتار ائمه(ع) الگو گرفت.

عضو پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی یادآورشد: عمل کردن خالص بدون ریا و منت گذاری و آسيب‌هايی از اين دست، خود به خود آثار و نورانيت‌هایی در وجود عامل ایجاد می کند که سبب تشویق او در هماهنگی و تأسی بيشتر به امامان معصوم(ع) خواهد بود.

بهمنی در مورد اینکه سیره سیاسی و اجتماعی امام رضا(ع) چه پیام هایی برای شرایط امروز جامعه ایران دارد هم گفت: البته حضرت رضا(ع) در دوره سختی زندگی می کردند در دوره ای که حاکمان وقت متوجه شخصیت و تأثیر وجودی ایشان بودند و نمی توانستند آن را نادیده بگیرند باید به گونه ای حوزه تأثیرات وجود مقدس حضرت رضا(ع) را مدیریت می کردند این مسئله سبب شد که در یک مقطع زمانی حضرت را به مرو فرابخوانند و به بهانه اینکه ایشان قائم مقام و ولیعهد حکومت می شود ایشان را کنترل کنند. نکته قابل توجهی است که آن حضرت خبر داده‌اند که ماهیت این دعوت چيست. وقتی ايشان را وادار می کنند که از مدینه به سمت طوس حرکت کنند در تمامی راه روایات و سخنان بسیار عمیق و بلندی دارند که امروز بخش قابل توجهی از میراث علمی و دینی ما را تشکيل می‌دهد. يعنی رواياتی که از سخنان و رفتار و سيره‌ی آن حضرت در طول اين سفر نقل شده است.

وی عنوان کرد:بسیاری از روایاتی که درباره قرائت قرآن و نحوه آن و آداب حین قرائت قرآن داریم محصول همین رفتار و گفتار امام رضا(ع) در طول مسیر از مدینه تا مرو است. در این مسیر حضرت بیشتر در معرض مصاحبت جمعی است که او را همراهی می کنند. همينان سیره و گفتار ايشان را در طول سفر را نقل کرده اند. این گزارش‌ها بخش مهمی از گزاره های معرفتی است که به منزله گنجینه‌ای معرفتی است. گويی حضرت رضا(ع) از هر فرصتی بهره برده و نقش پیشوایی معرفتی خود را در بالاترين درجه ایفا کرده‌اند.

عضو پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی در مورد اینکه چه ضعف هایی در شناخت ما از شخصیت و سیره امام رضا(ع) وجود دارد هم تصریح کرد: اصولاً در معرفت ائمه(ع) از نظر عاطفی رشد قابل توجه و خوبی داشته ایم. به طوری که عموم مردم ایران حتی غیرشیعیان و حتی غیر مسلمانان اعم از زرتشتی و مسیحی و یهودی نيز به علت معاشرت با ایرانیان تا حدودی به اهل بیت(ع) رسول خدا(ص) محبت پیدا کرده‌اند. برای مثال، اولین ضریح بارگاه حضرت رضا(ع) در ایران به وسيله‌ی زرتشتیان ساخته شده است. این نشان از محبت پيروان ديگر اديان در ايران به این ذوات مقدس است. اینکه آنان از ائمه به طور خاص بدی ندیده اند.

بهمنی  عنوان کرد: با اين حال، هرچند از حیث معرفتی هم تا حدودی رشد کرده‌ایم چرا که منابر و مطالعه و گفتن و شنیدن ها سبب اين امر بوده است؛ ولی از نظر عمل به آموزه‌های آنان و نگرش عملی رشد کمتری داشته‌ايم. یعنی از حیث عاطفی رشد خوبی داریم از نظر معرفتی معرفت ما در برابر عاطفه ای که به اهل بیت(ع) داریم نسبتاً کم است و از نظر عمل به آموزه‌ها کمتر است. البته این که عرض می کنم معدل عمومی مردم است؛ نه آن دسته از عالمان که نمونه‌هاي والايی از معرفت و عاطفه و عمل در پرتو تعاليم حياتبخش قرآن و اهل بيت رسول خدا(ص) به شمار می‌آيند.

عضو پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی یادآورشد:  برای مثال، ممکن است یک یهودی درباره زندگی و مقامات امام رضا(ع) مطالعه کند و شگفتی هایی را از معالم دينی، علمی و رفتاری آن حضرت را هم برای ما نقل کند؛ با اين حال نه عاطفه‌ای در او نسبت به آن وجود مقدس شکل گيرد و نه عملی در وجود او به بار نشيند. چنانکه ممکن است کسانی به حضرت رضا محبت داشته و به نام مقدس ايشان قسم بخورند و در امور خود به آن حضرت متوسل شوند؛ اما چه بسا ملتزم به ظواهر شریعت نباشند. حتی نمازهای یومیه خود را هم نخواند و برخی واجبات و محرمات را رعایت نکند. چنین افرادی تا حدودی از نظر عاطفی رشد کرده‌اند؛ اما از نظر هماهنگی در عمل به آموزه‌ها جا مانده‌اند. لازم است پیوند ما با این وجودهای مقدس که خداوند آنها را خلق کرده تا هدايتگر ما باشند در هر سه حيطه‌ی معرفتی، عاطفی و عملی به طور هماهنگ و متناسب با باشد.

بهمنی عنوان کرد: هرچند هر يک از حيطه‌های يادشده امکان تفکیک از ديگری را دارد؛ ولی معمولاً معرفت سبب عاطفه و هردوی اینها سبب عمل و هماهنگی می شود. آنچه را که لازم است همراه با عاطفه‌ی قابل قبول نسبت به ايشان گسترش دهیم همانا معرفت و  عمل به آموزه‌های اهل بیت(ع) است. بنابراين، لازم است شناخت خود نسبت به آنان را توسعه دهيم تا بتوانیم در زندگی روزمره و یومیه خود آنها را به کار گيريم. به گونه‌ای که سبک زندگی ما تجلی معرفت و عاطفه‌ی سرشار نسبت به رسول خدا(ص) و اهل بيت معصوم(ع) ايشان باشد.

به نقل از خبرگزاری مهربا ويرايش و اصلاح.

VN:F [1.9.13_1145]
Rating: 0.0/5 (0 votes cast)

سلام علیکم استاد :
حاج آقا اول از همه یادتون باشه دعا کنید این داستان کد طلبگب من حل بشه تا یکم از دست این پدر و مادر همیشه نگران راحت بشم خدا گواه کد که ندارم خیلی راحت ترم خودم هم اصلاً دوست ندارم کد بگیرم اما مجبورم اصلاً ولش کنید .
اومد یک سوال دیگه بپرسم استاد اگه وقت دارید فقط یکم سریع تر جواب این سوال رو به صورت تفضیلی بگویید . ممنون می شم .
چرا خداوند در \”الَّذِی خَلَقَ الْمَوْتَ وَ الْحَیاةَ لِیبْلُوَکُمْ أَیکُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا …\”در سوره ملک آیه 2، مرگ را مخلوق دانسته است؟ و مقصود از این خلق چیست؟
من خودم تحقیق کردم توی قرآن حکیم و تعابیر مختلف البته دسترسی به تفاسیر نمونه و المیزان و غیره نداشتم ولی لطفاً جوابی متفاوت تر از اینها و عقلانی و نگاهی دقیق به این مساله بیان فرمایید . باتشکر

سلام. دعاگويم.
کافی بودن پاسخ بدين معنی نيست که الزاماً مفصل باشد.
در اينجا «خلقت» به معنی وضع قانون يا مقرر کردن سنت تکوينی است.
پديده‌ی «موت» سنتی (قانونی) الهی است. اين سنت تکوينی در باره‌ی همه موجودات زنده جريان خواهد يافت. «کل نفس ذائقة الموت» (آل عمران/ 3، 185).
پديده‌ی «حیات» نيز سنتی الهی است که هر موجود دارای روح از آن برخوردار است.
می‌توان حکمت تقديم مقرر کردن سنت الهی «موت» بر سنت الهی «حيات» را در اين دانست که خدای تعالی نخست حيات را خلق نکرد تا بعد ببيند زندگی ابدی در زمين حکيمانه نيست و پس از آن «موت» را بيافريند؛ بلکه خدايی که عالم به همه چيز است، می‌دانست که زندگی منتهی به مرگ و انتقال به عالم آخرت حکيمانه است، از اين رو، نخست سنت «موت» را و سپس سنت «حيات» را مقرر فرمود. می‌دانی که وضع قانون از آن جهت که صرفاً وضع قانون است ،امری جدای از امور مصداقی و واقعی است.
اين مثل آن است که شما برای تحصيل واجدان شرايط در کشو، اول آخرين مقطع تحصيل رسمی را تعيين کنيد و مقرر کنيد که همه بايد در آخرين مرحله تحصيل به دانشگاه بروند. پس از وضع اين قانون قوانين مربوط به تحصيلات ابتدايی و دبيرستان را مقرر کنيد. هرچند شما تحصيلات عالی را پيش از تحصيلات ابتدایی و متوسطه تعيين کرده‌ايد، ولی در عالم خارج و واقع نخست دوره ابتدايی و سپس دوره‌ی دبيرستان برگزار شده و آنگاه نوبت به دانشگاه می‌رسد.

بابت تأخير در پاسخ طالب عفو هستم.
موفق باشيد.

با سلام و عرض تسلیت این ایام خدمت شما استاد گرامی :
بله استاد درست می فرمایید پاسخ بسیار عالی و زیبا بود با این که تفضیلی نبود .
استاد دعا بفرمایید که در این ایام بسیار محتاج دعا هستم ، سر در گم هستم استاد ، خسته نمیدونم چرا همیشه تا کمی ترس در وجودم می افتد تمام وجودم را از خود پر میکند و پاک خسته می شوم ، اخه استاد میدونم که این احساس ترس قوی به سبب عدم اعتقاد قوی و ترس از خدا است ، اخه انسانی که از خدا بتریه که نباید ترسی داشته باشه ، گاهی از این که کم گریه ام میگیرد . عذاب دارم ، گاهی از این مردم خسته می شم ، گاهی از خودم ، باید چه کنم ، چه کنم از دست این زمانه ، وقتی من طلبه کار هایی میکنم که دل امام زمانم را خون میکند ، پس آقا به امید کی بیاد ، میکیم ایران کشور امام زمانه ، وقتی تو خود همین ایران بر علیه امام زمان و امامت کار می شود و مطلب در یک روزنامه نوشته میشه پس آقا کجا بیاد ………. نمیدونم استاد ، ……….خسته ام
اللهم عجل ولیکل الفرج