گسترش چشمگير مرجعيت علمی اهل بيت(ع) به وسيله‌ امام باقر(ع)

«گسترش چشمگير مرجعيت علمی اهل بيت(ع) به وسيله‌ امام باقر(ع)» گفت وگوی شفقنا با حجت الاسلام بهمنییکشنبه, 22 اردیبهشت 1392 ساعت 11:59؛ گفت وگوی شفقنا با حجت الاسلام بهمنی

عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی با اعتقاد بر اینکه مدارس علمیه شیعه در دوره امام محمد باقر(ع) و امام صادق(ع) نهادینه شده است، بیان کرد: در اين دوره فرصتی ایجاد شد تا معارف الهی از سرچشمه عترت طاهره به نسل های بعدی انتقال داده شود. پس از حضرت رضا(ع) هیچ يک از ائمه(ع) به سن کهولت نرسیدند و محدوديت و حصر و زندان، بيشتر و بيشتر شد. این روند تا وقوع غيبت صغری کاملا معنی‌دار است.

حجت الاسلام سعید بهمنی در گفت وگو با خبرنگار شفقنا(پایگاه بین المللی همکاری های خبری شیعه)، با اشاره به سخن رسول خدا(ص) به جابر که «امید آن‏است که عمر طولانی کنی تا فرزندی از من را که از نسل حسین(ع)است و محمد نام دارد، ببینی که علم دین را می‏‌شکافد و تشریح‏ می‏کند.»، گفت: از آن جهت است که حضرت باقر (ع) به “باقرالعلوم” مشهور شده اند.

او با بیان اینکه به طور طبیعی پس از واقعه هولناک عاشورا، فشار شدیدی بر اهل بیت عليهم السلام وجود داشت، اظهار کرد: حضرت سجاد(ع)، در آن خفقان، مجموعه بی نظیر صحیفه سجادیه را پدید آوردند که اهل معرفت، آن را “قرآن صاعد” نامیده اند. در دوره‌ی ایشان نیز کماکان فشار و اختناق نسبت به اهل بيت و شيعيان وجود داشت. پس از امام سجاد عليه السلام در دوران حکومت عمربن عبدالعزیز تا اندازه‌ای به اهل بیت(ع) سهل گرفته شد؛ اين دوره فرصتی برای گسترش دانش و معرفت دينی از سرچشمه‌ی عصمت بود. از این روست که بیشتر روایات شیعی از زبان امام محمدباقر (ع) و فرزند گرامی ایشان امام جعفر صادق (ع) است.

مرجعيت سياسی اهل بيت (ع) در مکتب خلفا و تابعين آنها به شدت محدود شد

بهمنی تصریح کرد: مرجعيت سياسی اهل بيت (ع) در مکتب خلفا و تابعين آنها نظير معاويه و يزيد به شدت محدود شد. در اواخر حکومت امويان بهره‌گيری از مرجعيت علمی اهل بيت معصوم پيامبر اکرم رو به فزونی نهاد و مردم آن دوره دست کم حضرت امام محمد باقر(ع) را يکی از بزرگ‌ترين فقهای جهان اسلام  می‌دانستند. از اين رو، مسلمانان که الزاما شیعه نیز نبودند در محافل علمی آن حضرت حاضر می‌شدند و از شجره‌ی طيبه‌ی دانش آل محمد (ص) بهره‌ می‌بردند. اين امر سبب گرايش فزاينده‌ی مردم به اهل بيت (ع) بود.

او در رابطه با هدف امام محمد باقر(ع) از روی آوردن به گسترش علمی و تدریس، گفت: به رغم اينکه، در زمان آن حضرت فضای تقیه کماکان حاکم بود اما حاکمان جور نسبت به مرجعيت علمی علمی آن حضرت و فرزند گراميشان (ع) حساسيت پيش از آن را نداشت يا دست کم در مقايسه با آنچه به مرجعيت سياسی آنها مربوط می‌شد، حساسيت کمتری از خود نشان می‌داد. در اين دوره فرصتی ایجاد شده بود تا معارف الهی از سرچشمه عترت طاهره به نسل های بعدی انتقال داده شود.

مدارس علمیه شیعه در دوره امام محمد باقر(ع) و امام صادق(ع) نهادینه شد

عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی  با بیان اینکه شاید بتوان گفت مدارس علمیه شیعه در دوره امام محمد باقر(ع)  و حضرت امام صادق(ع) نهادینه شده است، تأکيد کرد: در آن دوران مرجعیت علمی حضرات معصومین به گونه‌ای از مرجعیت  سیاسی جدا شده بود و حاکمان با مرجعیت سیاسی ائمه(ع)، مساله داشتند نه با مرجعیت علمی ایشان. از اين رو، ائمه هدی (ع) در مسير گسترش مرجعيت علمی اهل بيت (ع) که امری ميسر و ممکن بود، گام برمی‌داشتند.

معاويه،تلاش خود را برای گرفتن هر دو مرجعیت سياسی و علمی از خاندان نبوت به کار ‌بست

او ادامه داد: پيش از اين و در دوران حکمت معاويه و يزيد، مرجعیت سیاسی و علمی ائمه (ع) به قدری تضعيف شد که واقعه‌ هولناک عاشورای حسينی (ع) را رقم زد. در آن دوره معاويه همه‌ی تلاش خود را به کار می‌بست تا با اهانت آشکار به امیرالمومنین (ع)، هر دو مرجعیت سياسی و علمی را از خاندان نبوت بگيرد. پس از واقعه عاشورا با حرکت هوشمندانه و لطیف سيدالساجدين امام زين العابدين (ع)، معارف بلند شيعی در قالب زيباترين نجواها با خالق هستی ثبت شد.

بهمنی با بیان اینکه در دوره حضرت باقر(ع) و امام صادق (ع) معارف اسلامی از زبان معصوم در همه‌ی عرصه‌های کلامی، فقهی و اخلاقی گسترش یافت، گفت: اين حرکت پربرکت در دوران فرزند گرامی و معصوم امام باقر (ع) يعنی امام صادق(ع) گسترش بيشتری يافت تا آنجا که شمار شاگردان آن حضرت به هزاران نفر رسيد.

او در توضیح برخورد حاکمان جور در برابر گسترش روزافزون مرجعيت علمی حضرت باقر (ع) و حضرت صادق (ع)، بیان کرد: عباسيان که با پرچم حمايت از اهل بيت پيامبر اکرم (ص) بر عليه بنی‌اميه قيام کرده و به حکومت رسيده بودند،  به تدريج مرجعيت علمی اهل بيت را نيز برنتافتند و کوشش کردند تا می‌توانند مانع فراگير شدن مرجعيت علمی معصومان شوند. به همین دلیل است که حضرت موسی بن جعفر (ع) مدت مديدی را در حبس و حصر گذراند و سرانجام در زندان به شهادت رسيد و حضرت علی بن موسی الرضا(ع) با آن نقشه‌ی مأمون پليد به خراسان آورده و در همانجا به دست وی شهيد شد.

روند معنی دار کاهش عمر ائمه(ع) و افزایش زندان و حصر تا وقوع غيبت صغری

حجت الاسلام والمسلمین بهمنی، گفت: پس از امامرضا (ع) هیچ يک از ائمه(ع) به سن کهولت نرسیدند و محدوديت و حصر و زندان، بيشتر و بيشتر شد. حاکمان جور تا اندازه ای از ناحيه اهل بيت (ع) احساس ناأمنی می‌کردند که سبب شد، عمر امامان معصوم، کوتاه و کوتاه‌تر شده و در جوانی به شهادت برسند. این روند تا وقوع غيبت صغری کاملا معنی‌دار است. میراث روایی شیعه که در طول تاریخ، منبع اجتهاد آنها خواهد بود، براساس انبوه روایاتی است که از امام محمدباقر(ع) و فرزند ایشان به نسل های بعدی رسیده است.

انتهای پیام

shafaqna.com/persian

VN:F [1.9.13_1145]
Rating: 0.0/5 (0 votes cast)