عنوان‌های قرآن‌پژوهی برای رساله‌های سطح 3 حوزه و ارشد دانشگاه

توصیه‌هایی برای پژوهش محصلان و فارغ‌التحصیلان سطح سه و ارشد

از پژوهشگران این سطح انتظار نمی‌رود به عنوان یك پژوهشگر تمام عیار و یك متخصص حرفه‌ای به پژوهش بپردازد. انتظار این است كه او بتواند  نظریات كاملاً علمی را مورد بررسی قرار دهد و بتواند یك گزارش علمی از آنها ارائه كند. بنابراین لازم است پژوهشگر در این مرحله از افراط و تفریط بپرهیزد تا بتواند با موفقیت از این مرحله عبور كند.برخی پژوهش را تا حد رونویسی از مطالب این و آن پایین آورده و آن به صورت یك گردآوری پیش و پا افتاده در می‌آورند. به طور قطع این نوع گردآوری،‌ نوعی تفریط در كار پژوهش به شمار خواهد آمد و فاقد شایستگی لازم به عنوان یك پژوهش برای سطح سه و ارشد است.
از سوی دیگر برخی انتظار دارند در این مرحله در ردیف بالاترین دانشمندان قرار گرفته و به نظریه‌پردازی در یك حوزه بپردازند یا نظریه‌ دانشمندی بزرگ را نقد كنند و یا مسئله‌ای علمی را حل كنند و كرانه دانش را گسترش دهند. این نگاه نیز نوعی افراط است و معمولاً‌ چنین چیزی عادتاً‌ ممكن نیست.
لازم است دانشجو یا فارغ التحصیل در این سطح را معتدل و متینی را برگزیند تا در دام افراط و تفریط و دچار  سرخوردگی و افسردگی و یأس علمی نشود. برای این منظور، توجه به چند توصیه مفید است.

1. شاگردی یكی از دانشمندان بزرگ در قالب پژوهشِ پایان‌نامه

پیشنهاد می‌شود محصلان تفسیر و علوم قرآنی سطح سه و ارشد دانشگاه، برای تدوین پایان‌نامه‌های خود به بررسی نظریات یكی از دانشمندان در آثار آنان بپردازند. بدین وسیله ضمن تكمیل آموزش تخصصی خود با بهره‌گیری از نظریات یكی از دانشمندان بزرگ، هم رساله‌ای مناسب را تدوین می‌كنند و هم پختگی و مهارت لازم برای ورود به سطح چهار و دكتری را پیدا می‌كنند تا انشاء الله در این سطح آمادگی لازم برای نظریه‌پردازی در حوزه علوم و معارف قرآنی را پیدا كنند.

2. انجام مطالعات مأخذشناسی در باره موضوعات مورد علاقه در قالب مقاله

مطالعات مأخذشناسی یكی از مطالعات بسیار سودمند برای پژوهشگر و مخاطبان و علاقمندان به موضوع است. این نوع مطالعات آثار و بركات بسیاری دارد. از جمله: سبب افزایش اطلاعات و آگاهی دانش‌پژوه در باره موضوع مورد نظر می‌شود و این احاطه موضوعی سبب توانایی علمی و ایجاد اعتماد به نفس در او می‌شود كه دو عنصر توانایی علمی و اعتماد به نفس از اساسی‌ترین خصلت‌های مورد نیاز برای هر پژوهشگری است.
تأكید بر رعایت این دو توصیه برای آن است كه در این مرحله پژوهشگر در حال تمرین تخصص لازم است و باید برای مرحله اجتهاد و دكتری آماده شود كه حدود انتظار از او به مراتب بیش از این خواهد بود. رعایت این دو نكته یكی از بهترین راه‌های كسب آمادگی مورد نظر است.
علامت بارز نبود اعتماد به نفس در پژوهشگر، رونویسی فراوان از نتایج پژوهشی دیگران است، در حالی كه با مطالعه اثر پژوهشگران و معرفی آنها، پژوهشگر به نوعی تسلط در نگاه دست پیدا می‌كند كه برای حال و آینده پژوهشی وی بسیار ارزشمند است.

عنوان‌های پيشهادی

با لحاظ دو نكته یادشده، برخی عنوان‌های پیشنهادی به شرح زیر است:

عنوان‌های كلامی تفسیری

  1. مطالعه تطبیقی نظریات علوم قرآنی آیت‌الله خوئی در البیان و آیت‌الله جوادی در تفسیر تسنیم
  2. مبانی كلامی فیض كاشانی در تفسیر صافی
  3. مبانی كلامی شیخ طوسی در تفسیر تبیان
  4. مبانی كلامی  در آراء تفسیری سید مرتضی در كتاب أمالی
  5. بررسی تطبیقی دیدگاه‌های علامه طباطبائی، بیضاوی، فخر رازی،‌ ابن كثیر، سیوطی و آلوسی در باره نظریه عصمت و نص
  6. مقامات انبیاء در اندیشه علامه طباطبائی و رشیدرضا
  7. مقامات انبیاء در اندیشه علامه جوادی و وهبة الزحیلی
  8. جبر و اختیار در تفسیر المیزان

عنوان‌های عرفانی تفسیری

  1. آراء عرفانی لقاء الله در اندیشه امام خمینی و علامه مودودی
  2. آراء عرفانی لقاء الله در اندیشه امام خمینی و ابن عربی
  3. آراء عرفانی  لقاء الله در اندیشه علامه جوادی و وهبة الزحیلی
  4. موانع باطنی درک قرآن
  5. قلمرو شهود در قرآن

عنوان‌هایی در باره پژوهش در امور قرآنی

  1. مؤلفه‌های نگرش مطلوب ـ حیطه شناختی ـ به قرآن
  2. مؤلفه‌های نگرش مطلوب ـ‌حیطه عاطفی ـ به قرآن
  3. مؤلفه‌های نگرش مطلوب ـ حیطه رفتاری ـ به قرآن
  4. اهداف تربیتی
  5. شاخص‌های جامعه مطلوب قرآنی
  6. شاخص‌های مطلوب انسانِ قرآنی
  7. مؤلفه‌های نگرش مطلوب در تعامل اجتماعی ـ حیطه عاطفی ـ در قرآن
  8. مؤلفه‌های نگرش مطلوب در تعامل اجتماعی ـ حیطه شناختی ـ در قرآن
  9. مؤلفه‌های نگرش مطلوب در تعامل اجتماعی ـ حیطه رفتاری ـ در قرآن

عنوان‌های فقهی

  1. ملاك آیت‌الحكم و گستره احكام در قرآن
  2. شیوه بیان احكام در قرآن (روش‌شناسی بیان احکام در قرآن)
  3. فلسفه احکام در تفسیر المیزان
  4. اصول برداشت از آیات‌الاحکام (روش‌شناسی برداشت از آیات الاحکام)
VN:F [1.9.13_1145]
Rating: 0.0/5 (0 votes cast)