تصويرگری سيمای معصومان عليهم السلام (فايل صوتی)

به نقل از ايکنا:

تصوير‌گری دينی برای كودك و نوجوان محدوديت‌های بيشتری دارد.

گروه كودك و نوجوان: يك پژوهشگر قرآنی محدوديت‌های تصوير‌گری را در مورد مخاطب كودك و نوجوان بيشتر از مخاطب بزرگسال دانست و گفت: با توجه به اينكه اين تصاوير ذهن كودك را نسبت به معصومان(ع) شكل می‌دهند، بايد محدوديت‌های بيشتری قائل شويم.

حجت‌الاسلام و‌المسلمين سعيد بهمنی، كارشناس مسائل دينی، در گفت‌و‌گو با خبرگزاری قرآنی ايران(ايكنا) گفت: تصويری از معصومين(ع) كه در دوران كودكی و به هر شكل و فرمی در ذهن مخاطب نقش می‌بندد، موجب می‌شود كه تا پايان عمر، كودك تلقی از معصوم(ع) را با چنين هيبتی داشته باشد و هر جا كه سخن از زندگی و شخصيت معصوم(ع) به ميان آيد ناخودآگاه چهره و هيبتی كه در دوران كودكی برای او تصوير شده است در ذهنش تداعی شود.

وی افزود: در تصويرگری دينی رسم است كه به دليل حرمتی كه در چهره‌نگاری ائمه معصومين(ع) متداول است، معمولاً تصويرگر به جزئيات ديگری كه به مثابه حضور ايشان در قاب تصوير است توجه می‌كند و مثلاً قسمتی از اندام و يا لباس و پوشش آنها را رسم می‌كند كه بايد متذكر شد كه حتی مجاز به اين كار نيز نيستند.

حرمت تصويرگری معصوم(ع) فراتر از چهره بوده و هيبت و ادنام و حتی نوع پوشش وی را نيز شامل می‌شود

وی در بيان دلايل اين مسئله گفت: وجود مقدس هر يك از معصومين(ع) كه شامل پيامبران الهی و چهارده معصوم(عليهم‌السلام) می‌شود در حقيقت وجه خاكی و زمينی ذات الهی است و ايشان به معنايی سلاله الهی هستند و در مورد چهارده معصوم(ع) كه بايد گفته شود خليفة الله؛ در نتيجه هر آنچه كه از ماهيت وجودی آنها ترسيم و نقش می‌‌شود و در اغلب مواقع نيز خلاف واقع است و بيشتر زاييده تفكر و ذهنيت نقشگر است، موجب حرمت‌شكنی و وهن تصاوير می‌شود.

بهمنی در جای ديگری از سخنان خود با بيان اينكه حرمت تصويركردن معصومين(ع) امری مطلق است گفت: اين مسأله حتی از چهره‌نگاری آنها فراتر رفته و مربوط به اندام و هيبت و حتی نوع پوشش آنها می‌شود كه در مورد پوشش اغلب شاهد هستيم لباسی كه از معصومين(ع) تصوير می‌شود، مندرس و ژنده است در حاليكه معصوم(ع) ساده‌زيست و ساده‌پوش بوده و لباسی آراسته و پاكيزه می‌پوشيده اما به غلط ديده می‌شود كه شاخصی برای بر حق بودن معصومين(ع) ملبس شدن آنها به لباسی كهنه و نخ‌نماست كه اين با آنچه واقعيت داشته است در تضاد است.

 بسط‌دامنه‌حرمت‌تصوير‌معصومين‌حتی‌در‌رفتار‌و‌كردار‌آنها
شايد تصويرگر توجيهی داشته باشد كه چون به منابع و مراجع رسمی تاريخی مراجعه كرده است و در شرح احوال و زندگی معصوم(ع) بررسی و غور فراوان كرده است آنچه كه تصوير می‌كند مستند است در صورتيكه بايد گفت در اين شرايط نيز حق مطلب ادا نمی شود و آنچه تصوير می شود منطبق به عين واقعيت نيست و تصويرگر نه تنها در مورد چهره و هيبت و اندام معصوم(ع) كه حتی در مورد رفتار و كردار سرزده از وی نيز مجاز به خلق تصوير نيست

عضو هيأت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی استدلال برخی تصويرگران را در تصويرگری دينی كه خود را مستند به برخی منابع رسمی و معتبر تاريخی می‌كنند كافی ندانست و گفت: به فرض رجوع اين عده به منابع رسمی كه در آنها درباره شرح زندگی و راه و رسم معصومين(ع) داد سخن شده باشد، باز تضمينی وجود ندارد كه آنچه تصوير می‌شود منطبق بر واقعيت باشد و به طور حتم تخيل تصويرگر نيز در اين امر دخيل خواهد بود، نتيجه آنكه با وجودی كه ممكن است تصاوير بسيار گيرا و زيبا نيز از كار درآيند اما باز تفاوت با واقعيت وجود دارد.

تصويرگری از معصوم(ع) به هر شكل در ذهن كودك باقی می‌ماند و در آينده او همواره آن را در ذهن تداعی می‌كند

بهمنی ادامه داد: اين مسأله حتی در مورد كردار و رفتار معصومين(ع) نيز صادق است و به طور مثال شايد تصويرگر خواسته باشد حضور يك معصوم (ع) را در تصوير خود با انجام كاری نشان دهد كه تنها با استناد به روايتی به اين امر اشاره شده باشد و در مورد كيفيت انجام آن توضيح اضافی در منابع وجود نداشته باشد كه پرداختن به كيفيت انجام آن عمل نيز براساس تخيل تصويرگر مجاز نيست.

عضو كميسيون پژوهش و آموزش عالی شورای تخصصی توسعه فرهنگ قرآن در وزارت علوم در پاسخ به اينكه پس در مواجهه با مخاطب كودك و نوجوان كه در مورد چهره‌های معصومين(ع) كه يا نورانی هستند و يا با پرده‌ای پوشانده شده‌اند می‌پرسند اين افراد چه كسانی هستند و چه تفاوتی با سايرين دارند گفت: تفاوت كه ميان آنها و ساير افراد وجود دارد را در آغاز سخنم گفتم، آنها سلاله و چكيده ذات حق‌تعالی هستند و با اين استدلال می‌توان گفت به همين دليل، تفاوت در ويژگی‌های انسانی و الهی آنها با ساير مردم است كه نمی‌توان چهره‌نگاری درخور و شايسته آنها ترسيم كرد.

وی در پايان گفت: در شرايطی كه گريزی از تصويرگری كتاب به ويژه برای كودكان و نوجوانان نيست، بايد به اين نكته دقت داشت كه براساس الگوهای متداول موجود در اين عرصه اقدام شود كه همان وجود هاله نورانی و يا پرده پوشی به جای چهره نگاری معصومين(ع) است و هيچ تصويرگری حتی با اين فرض كه برای كودك و نوجوان تصوير می‌كند و بايد تصاويرش جنبه مادی داشته باشد مجاز به چهره‌نگاری نيست و بايد همواره در اين امر به اعتقادات خود رجوع كند كه مگر می‌تواند حق مطلب را در چهره‌نگاری يك معصوم(ع) براساس واقعيت ادا كند؟

پايان متن در خبرگزاری ايکنا

قابل توجه است که حجت‌الاسلام بهمنی با مشاهده‌ی متن يادشده در خبرگزاری ايکنا ضمن تشکر از اهتمام اين خبرگزاری برای درج مطالب علمی و فرهنگی در باره‌ی شئون قرآن کريم، آن را دارای اشکالاتی دانست که احتمالا به دليل مصاحبه‌ی شفاهی و تلفنی صورت گرفته است. بنابراين، ضمن رعايت امانت در نقل از خبرگزاری ايکنا، پس از تماس با مصاحبه‌کننده مقرر شد فايل صوتی مصاحبه دريافت و متن گفتگو بازنگاری شود. بازنگاری مطالب اين فرصت را فراهم می‌کند تا مطالب به گونه‌ای فنی و دقيق نگاشته شود؛ با اين اميد که مسائل مطرح شده به وسيله‌ی ايشان برای علاقمندان تحقيق و پژوهش در باره «تصويرگری سيمای معصومان (ع)» الهام‌بخش بوده به توسعه‌ی علم دينی در اين باره کمک کند. پس از دريافت مطالب بازنگاری شده آن را در اختيار ايکنا قرار داده و در اينجا منتشر خواهيم کرد. (محمد بهمنی دبير پايگاه)

فايل صوتی مصاحبه که از طريق ايکنا ضبط و ارسال شده با کليک بر روی لينک ذيل قابل دريافت است:

فايل صوتی مصاحبه با Ikna

VN:F [1.9.13_1145]
Rating: 0.0/5 (0 votes cast)