جدال احسن در سيره‌ی حجّت خدا

به نقل از خبرگزاری فارس:

حجت‌‌الاسلام سعید بهمنی، عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی در گفت‌وگو با خبرنگار آئین و اندیشه فارس در خصوص مناظره امام رضا(ع) با اهل کتاب و صاحبان مکاتب الحادی در حضور مأمون، ابراز داشت: این جلسه مناظره با تدبیر شخص مأمون و با حضور رؤسای مذاهب و ادیان برگزار شد.
وی گفت: مأمون جلسه مناظره را به گونه‌ای ترتیب داده بود که اميدوار بود امام رضا(ع) در پاسخ به عالمان مذاهب و مکاتب بازمانَد؛ به طوری که برخی دوستان حضرت نیز نسبت به این مناظره احساس نگرانی کرده و از امام رضا (ع) درخواست می‌کردند تا در این مناظره شرکت نکنند.
عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی با اشاره به پاسخ امام رضا(ع) به درخواست یاران و شیعیانشان مبنی بر عدم حضور ایشان در جلسه‌ی مناظره‌ی که مأمون آن را ترتيب داده بود خاطرنشان کرد: امام رضا(ع) در پاسخ به اصحاب خویش فرمودند: «مشاهده خواهيد کرد که با هر يک از عالمان اديان با زبان خود آنها و با استفاده از کتاب خودشان احتجاج کرده و آنها را مجاب خواهم کرد.  آن وقت است که شما خوشحال خواهید شد و مأمون متوجه می‌شود چه مجلسی را ترتیب داده است».
وی با تأکید برآنکه حضرت رضا(ع) به تمام کتاب‌های آسمانی، عالِم است، افزود: امام رضا(ع) به عنوان ولی خدا بر روی زمین عالِم به تمامی علوم نازل شده بر بشر از اولین تا آخرین آن است. از این روست که احاطه‌ی آن حضرت به کتاب‌های آسمانی از آگاهی عالمان آن اديان بيشتر و اساساً سطح آگاهی امام معصوم (ع) با ديگران قابل قياس نيست.

حجت‌الاسلام بهمنی اظهار داشت: شاید یکی از نقاط اوج این مناظره جایی است که امام رضا(ع) برای اثبات عبوديت حضرت مسیح (ع) و نفی اولوهیت از آن پيامبر گرامی خدای تعالی به استدلال می‌پردازد. در اين قسمت لحن حضرت رضا(ع) تغيير می‌کند و به گونه‌ای سخن می‌گويد که طرفِ مناظره را دچار يک چالش مصنوعی کند. چالشی که او را وامی‌دارد تا حقايقی را اذعان کند که مقدمات استدلال امام را فراهم می‌کند. حضرت رضا (ع) می‌فرمایند: «ما به حضرت عیسی(ع) که به محمد (ص) ايمان آورد اعتقاد داریم و بر او خرده نمی‌گيريم جز در یک چیز و آن این است که نماز و روزه ایشان ضعيف و اندک بود». طرف مناظره که پيش از اين و در اثنای مناظره بارها بر علم امام رضا(ع) اعتراف کرده به امام رضا(ع) عرض کرد: «به خدا قسم که تو علم و فضل خویش را با این سخن تباه کردی، حال آنکه گمان می‌کردم تو عالم‌ترين اهل اسلام هستی».
عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی ادامه داد: حضرت رضا(ع) از جاثلیق سؤال فرمودند: چرا مرا اینگونه می‌پنداری؟ جاثلیق پاسخ داد: «می‌گويي عیسی(ع) کم نماز و کم روزه بود در حالی که آن حضرت (ع) هیچ روزی را افطار نکرد، هیچ شبی را نخوابید، همه‌ی روزها به عبادت پرداخته و همه‌ی شب‌ها به نيايش و نماز قيام کرده است. امام رضا(ع) از او پرسید: عیسی (ع) برای چه کسی نماز می‌خواند و روزه می‌گرفت؛ جاثليق درماند و از سخنش قطع شد.

وی با بیان اینکه حضرت رضا(ع) با جدالی احسن به مناظره می‌پرداختند، تصریح کرد: امام رضا(ع) به جای آنکه طرف مقابل خود را وادار به لجاجت کند، با حکمت، درايت و لطف سرشار خود او را به سمتی هدايت می‌کند که به حقايقی اذعان کند فرجام آن اعتراف به حقانيت سخنان ولی خدا و بطلان ادعاهایش است. در ادامه‌ی مناظره حضرت رضا (ع) برای نفی الوهيت عيسی (ع) از وی می‌پرسد: «ای مسیحی مسئله‌ای از تو می‌پرسم. او پاسخ می‌دهد: بپرس اگر پاسخ آن نزد من باشد پاسخت را بازگو خواهم کرد. امام(ع) فرمود: انکار نمی‌کنی که حضرت عیسی(ع) مردگان را به اذن خداوند زنده می‌کرد؟ او گفت: انکار کنم، در حالی که او بدون واسطه مردگان را زنده می‌کرد و کور و برص را شفا می‌داد. پس مسيح پروردگاری شايسته‌ی پرستش است.
حجت‌الاسلام بهمنی با اشاره به اینکه امام رضا(ع) اعترافی جدید از جاثلیق گرفتند، گفت: حضرت رضا(ع) مجموعه‌ای از مستندات موجود در تورات و انجيل را برشمرد که پيامبران سابق بر عيسی (ع) کارهای خارق‌العاده‌ای انجام داده‌اند، ولی هيچ مسيحی‌ای قائل به الوهيت آنها نيست و آنها را پرستش نمی‌کند. پيامبرانی مانند حضرت يسع (ع) که بر روی آب راه می‌رفت و مرده زنده می‌کرد و حزقیل نبی (ع) که 1035 مرده را زنده کرد؛ ولی هيچ مسيحی‌ای آنها را ربّ نمی‌داند و پرستش نمی‌کند. بدین صورت امام رضا(ع) آنها را به بطلان ادعايشان آگاه می‌کند. استدلال حضرت رضا (ع) آن است که اگر اعتقاد شما صحيح باشد که هر کس مرده‌ها را زنده کرد و بیماری‌ها را برطرف کرد، باید پرستش شود و هر که از پرستش چنين کسی روبرتابد کافر است، ناگزير شما نيز به استناد کتاب خودتان کافر خواهید بود، زيرا هرگز الوهيت پيامبرانی غير از عيسی (ع) را که مرده‌ها را زنده می‌کردند و بيماران را شفا می‌دادند نپذيرفته‌ايد.
وی اظهار داشت: شیوه‌ای را که امام رضا (ع) در مناظرات خود به کار می‌بردند تجلی کلام الهی است که در باره‌ی تعامل با اهل کتاب به پيامبر اکرم(ع) فرمود: «ادْعُ إِلي سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَ الْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَ جادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ» (نحل/16، 125). رفتار و سيره‌ی رضوی در اين مناظره که تابلوی بی‌نظيری از گفتگوی علمی را رقم زده است، به خوبی نشان می‌دهد که امام (ع) افزون بر اينکه به تمام کتاب‌های آسمانی آگاه است و علوم اولين و آخرين را در سينه دارد، از عواطف و استعداد انسان‌ها نيز آگاهی کامل داشته و در مواجهه‌ی با آنها به گونه‌ای ذهن و عاطفه‌ی آنها را هدايت می‌کند که بتوانند با عقل و خرد خود حقايق ناب توحيدی را دريابند. اين يعنی تمثّل و تجلی تام و تمام حقيقت قرآن صامت در وجود قرآن ناطق.

VN:F [1.9.13_1145]
Rating: 0.0/5 (0 votes cast)