اقتصاد معنوی

امروز (يک‌شنبه 23 / مرداد/ 1390) اولين جلسه‌ی کارگروه مهندسی فرهنگی در ماه رمضان در محل جديد کميسيون حوزوی شورای عالی انقلاب فرهنگی در قم  به رياست حجت‌الاسلام دکتر ذوعلم و دبيری حجت‌الاسلام دکتر رضايی برگزار شد.ابتدا آقای رضايی گزارشی از روند بررسی و تصويب مطالب در کميسيون مهندسی فرهنگی داد که بدون وقفه در تهران برگزار می‌شده است. او همه‌ی بندها و مطالب بررسی و تصويب شده را بيان کرده و مطالب باقيمانده را مشخص کرد. سپس اعضای جلسه وارد بحث شدند. آقايان ياسی و نعمتی هم در جلسه بودند. آقای نعمتی نقش منشی جلسه را بر عهده داشت. در اين سند که به صورت جدولی چند ستونی طراحی شده بود مطالب پيشنهادی مربوط به سند درج شده بود. بحث امروز در باره‌ی «دستيابی به جايگاه نخست اخلاق اقتصادی» بود. عناوين ستون‌ها از راست به چپ عبارت بود از:

1 ـ چشم‌انداز (در اين ستون عبارت چشم‌انداز سند مهندسی فرهنگی درج شده بود)

2 ـ اهداف (اهداف چشم انداز)

3 ـ راهبردهای کلان (جهت‌گيری‌هايی فراگير که همه‌ی حرکت‌های فرهنگی يا معظم آن‌ها را جهت خواهد داد)

4 ـ راهبردهای ملی (اقداماتی فرابخشی که بايد برای تحقق چشم‌انداز در کشور انجام شود)

در مجموع چهار مبحث چالشی به شرح ذيل طرح شد:

يکم:اصلاح اصطلاحات سند

نخستين بحث را در باره‌ی مدل سندنويسی مطرح کردم و ملاحظه‌ام اين بود که تفاوت ميان راهبردهای کلان و راهبردهای ملی معلوم نيست و اساسا به‌کارگيری تعبير راهبردهای کلان و راهبردهای ملی خروج از اصطلاح معمول اسناد راهبردی است. توضيح داده شد که راهبردهای ملی همان سياست‌های کلی‌اند و راهبردهای ملی در حقيقت اقدامات ملی هستند. گفته شد: چرا همان اصطلاح به‌کار برده نمی‌شود که رايج و متفاهَم است؟ همچنين تذکر داده شد که به کارگيری دو مفهوم نزديک به هم سبب شده در گزاره‌های پيشنهادی نوعی اختلاط ميان راهبردها و اقدامات ايجاد شود. ضمن اذعان به اختلاط يادشده، پاسخ داده شد که: چون نقشه‌ی علمی کشور از اين اصطلاح استفاده کرده و اين سند مکمل آن است به همين منظور اصطلاح به‌کار برده‌شده در آن سند در اينجا آمده است. به هر بحث تا آنجا پيش رفت که مقرر شد آقای رضايی به عنوان رابط کارگروه و کميسيون اين ملاحظه را به کميسيون منتقل و بر اصلاح آن پافشاری کند. اگرچه وی اظهار می‌داشت که تغيير آن بعيد است.

پيشنهاد اين بود که ستون راهبردهای کلان به سياست‌های کلان تغيير نام يابد و ستون راهبردهای ملی به اقدامات ملی تبديل شود.

دوم:لحاظ اقدامات سلبی در کنار اقدامات ايجابی

بحث ديگری که قابل توجه بود اين‌که گزاره‌های راهبردهای ملی يا به تعبير ما اقدامات ملی، ايجابی است. آقای ياسی اين مسئله را مطرح کرد که در حوزه‌ی اخلاق تنها مباحث ايجابی و کسب حَسَنات مطرح نيست، لازم است بسياری از سيئات و رذائل نيز از فرد و جامعه زدوده شود. در تأييد تذکر وی گفتم: اگر می‌گوييم: نهادينه شدن فرهنگ کار و توليد به عنوان يک ارزش و وظيفه‌ی ملی ضروری است، لازم است تنبلی و بی‌نظمی نيز از رفتار فردی و اجتماعی زدوده شود. تذکر وی مفيد و قابل توجه بود، ولی پيشنهاد خاصی به عنوان يک گزاره برای اقدام ملی در اين زمينه مطرح نشد.

سوم:تأمين الگوی اقتصاد معنوی

آقای ذوعلم بيانات اخير رهبری معظم انقلاب را يادآور شد که ايشان بر روی معنويت در اقتصاد تأکيد داشته‌اند. ابتدا به نظر می‌رسيد با تأکيد بر اخلاقی کردن تعامل و رفتارهای اقتصادی نظر ايشان تأمين می‌شود، ولی با اندکی تأمل، ملاحظه‌ی ايشان را به جا يافتم. ايشان تأکيد يادآور می‌شد که: مسئله‌ی اخلاق به جزئيات رفتاری انصراف دارد و نمی‌تواند کليّت اقتصاد را معنوی کند. از اين رو، ضمن طرح بحثی در باره‌ی ترمينولوژی واژه‌ی «اقتصاد» که آن را اقدام معطوف به قصد هدف دانستم که با توجه به هدف تقرب و عبوديت دارای بار معنايی خاص و در نتيجه معنوی است، پيشنهاد کردم در قسمت راهبردهای کلان اين گزاره مطرح شود: «طراحی الگوی اقتصاد معنوی و نهادينه‌سازی آن در همه‌ی عرصه‌های اقتصادی فردی و اجتماعی». آقای ذوعلم و اعضای جلسه از اين پيشنهاد استقبال کرده و آن را تصويب کردند.

چهارم: شناسايی و ترويج فراگير و مؤثر الگوهای اقتصاد معنوی موفق موجود

مطلب قابل توجه ديگر نيز از سوی دکتر ذوعلم مطرح شد. او در قسمت اقدامات ملی، مسئله‌ی ترويج الگوهای موجود و تأثير آن بر تغيير و اصلاح رفتار جامعه را يادآور شد. با پذيرش نظر ايشان پيشنهاد کردم اين گزاره به عنوان اقدامی ملی در نظر گرفته شود: «شناسايی و ترويج فراگير و مؤثر الگوهای معنوی و موفق موجود». اين گزاره نيز مورد تأييد و تصويب قرار گرفت.

VN:F [1.9.13_1145]
Rating: 0.0/5 (0 votes cast)