برای دستيابی به عدالت بايد آن را در افق وجودی خويش ترسيم كنيم

حجت‌الاسلام سعيد بهمني در گفت‌وگو با فارس:
براي دستيابي به عدالت بايد آن را در افق وجودي خويش ترسيم كنيم
خبرگزاري فارس: مديرگروه علوم قرآن مركز فرهنگ و معارف قرآن، «عدالت» مفهومي‌ گران‌بها و محوري در تعالي زندگي انسان دانست و اذعان كرد: در ترويج و ترسيم عدالت در افق وجودي خويش كه از آن به اخلاق تعبير مي‌شود، موفق نبوده‌ايم.حجت‌الاسلام والمسلمين سعيد بهمني در گفت‌وگو با خبرنگار آيين و انديشه خبرگزاري فارس در ارتباط با مقوله عدالت اظهار داشت: مفهوم عدالت از گران‌بهاترين مفاهيم ديني ماست. بدين معنا كه عدالت افزون بر آنكه در دين يك مفهوم متعالي و درجه يك به شمار مي‌رود؛ يك مفهوم انساني است.
وي بيان داشت: هر انساني در هر نقطه‌اي از جهان با مفهوم عدالت، ارتباط برقرار كرده و نسبت به آن احساس طلب و محبت مي‌كند كه اين نشانگر آن است كه عدالت‌خواهي جزو فطرت و سرشت انسان‌هاست.
مدير گروه علوم قرآن مركز فرهنگ و معارف قرآن ابراز داشت: گستره و جان آشنايي انسان با اين مفهوم به يك مكتب، منطقه، اقليم و مكان، محدود نشده بلكه وسعتي فراگير و سراسري دارد چرا كه هر انساني به محض تصور عدالت، نسبت به آن نوعي طلب و آشنايي احساس مي‌كند.

* اعمال و انگيزه‌هاي انسان به وسيله عدالت ارزشمند مي‌شود

مديرگروه علوم قرآن مركز فرهنگ و معارف قرآن ادامه داد: اين مفهوم گران‌بها و بسيار قيمتي‌، در انديشه اسلامي بيش از هر مفهوم ديگري مورد توجه قرار گرفته است به طوري كه عدالت علاوه بر اصول اعتقادات در فروعات دين نيز وجود دارد. يكي از اصول پنج‌گانه دين اسلام بر مبناي عدالت بنا شده است لذا خداوند عادل بوده، هستي و فعل او نيز بر اساس عدالت شكل ‌گرفته و هيچ‌گونه ظلمي در فعل الهي قابل تصور نيست.
بهمني با تأكيد بر اينكه «عدالت» جزؤ مباني اعتقادات ما قرار دارد، گفت: عدالت به تمام رفتار، اعمال و انگيزه‌هاي ما معنا و ارزش مي‌بخشد چرا كه انسان مي‌تواند يك حركت انگيزشي و دروني داشته باشد حال با عدالت يا بدون عدالت، با عدالت، حركت انسان معنايي متعالي داشته اما بدون عدالت، حركت و رفتار انسان از ارزشي كه شايسته آن است تهي خواهد شد.
وي تصريح كرد:‌عدالت به گونه‌اي است كه در تمام اعمال دروني و بيروني ما قابل تصور و انضمام است از اين‌رو در اصول اعتقادات و بنيان‌هاي نظري و فكري، عدالت در صدر امور قرار دارد و در فروع دين، فروع رفتاري، سلوك باطني و ظاهري ما نقش اولي را ايفا مي‌كند.
عضو هيئت علمي پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي اضافه كرد: از حيث نظري، مفهوم عدالت را بدون اينكه با حيثيات فرهنگي، اجتماعي، سياسي و يا حقوقي لحاظ كنيم في‌نفسه مفهومي گران‌بهاست و اگر بخواهيم به تصويري كه دين از جامعه مطلوب ارائه مي‌دهد توجه كنيم، مشاهده مي‌شود كه جامعه موعود و منجي با تحقق عدالت شناخته خواهد شد.
وي ابراز داشت: در آيات قرآن، وعده داده شده پس آنكه زمين آكنده از جور و ظلم شد موعود خواهد آمد و زمين را از عدل و قسط پر خواهد كرد بنابراين علاوه بر بنيان‌هاي انديشه‌اي ابتدايي و اساسي دين،‌ عدالت در اصول اعتقادات حضور داشته، در فروع دين و جريان‌هاي جاري زندگي ما ارزشي نخستين و بلكه در تصويرهاي متعالي ما عدالت نقش محوري دارد.

*با رسيدن به ديدگاهي متعالي، متوجه نگراني مقام معظم رهبري در زمينه عدالت خواهيم شد

بهمني در ادامه با بيان اينكه اگر انسان‌ها به ديدگاهي متعالي نسبت به عدالت برسند،‌ گفت: اگر ديدگاه ما نسبت به عدالت به اين درجه رسيد آن وقت مي‌توان كلام مقام معظم رهبري را مبني بر اينكه «اوضاع عدالت در جامعه مطلقاً رضايت بخش نيست» را درك خواهيم كرد و همواره اين سؤال مطرح مي‌شود كه ما با اين مفهوم اساسي در اصول و فروع اعتقادي و حتي در تصميماتي كه دين در آينده براي ما ترسيم مي‌كند چه رفتار و معامله‌اي كرده‌ايم و تا چه اندازه در انديشه و عمل به آن پرداخته‌ايم؟
وي با تأكيد بر اينكه در حال حاضر نتوانسته‌ايم مباحث عدالت را در جامعه نهادينه كنيم، اظهار داشت: ما حتي نمي‌دانيم اگر بخواهيم مفهوم عدالت را در سياست، حقوق و ديگر زمينه‌ها تصور كنيم چه شكلي خواهد بود! عدالتي بايد در جامعه نهادينه و مهندسي شود كه ساختارها، نهادهاي حقوقي، مناسبت‌ها و پيمان‌هاي آن بايد به گونه‌اي ساماندهي شوند كه كسي نتواند از دايره و محدوده عدالت خارج شود.
عضو شوراي سياست‌گذاري نمايشگاه بين‌المللي قرآن كريم ابراز داشت: ما در ترويج عدالت و ترسيم آن در افق وجودي خويش كه از آن به اخلاق تعبير مي‌شود موفق نبوده‌ايم. از اين‌رو، عملكرد ما در تحقق عدالت در مناسبات اجتماعي، سياسي، حقوقي و فرهنگي بايد به گونه‌اي باشد كه تمام زمينه‌هاي عدول از عدالت را از بين ببرد.

* اگر خدا با عدالت خويش با انسان ظلوم رفتار كند، تمام آدميان دچار مشكل مي‌شوند

وي در خصوص جامعه عدالت‌محور از منظر قرآن كريم عنوان كرد:‌ خداوند عالم در هيچ‌كدام از آيات قرآن، خود را به عدل توصيف نكرده است اما اينكه چرا عدل به عنوان يكي از اصول اعتقادي ما شمرده مي‌شود به دليل آن است كه خداوند متعال همواره ظلم را از خود نفي فرموده است و بر اساس قسمتي از آيه 10 سوره مباركه حج مبني بر «أَنَّ اللهَ لَيْسَ بِظَلَّامٍ لِّلْعَبِيدِ»‌ خداوند به بندگان ظلم نمي‌كند وليكن بندگان به خود ظلم مي‌كنند.
بهمني تصريح كرد: خداوند متعال هيچ‌گاه عدالت را به خود نسبت نداده چرا كه عدالت، كاركردي قضايي در ارتباط با خداوند حاكم و عادل دارد لذا اگر پروردگار عالميان به عدالت خويش نسبت به انسان ظلوم رفتار كند، تمام انسان‌ها دچار مشكل خواهند شد. اينكه خداوند نه تنها در آيات قرآن، خود را به عدالت وصف نكرده بلكه ظلم را به طور مطلق از خود نفي فرموده است، اين يك نوع بشارت و جلوه رحماني خداوند متعال در خصوص بندگان به شمار مي‌رود.

* «عدالت» نزديك‌ترين راه براي دست‌يابي به تقوا است

حجت‌الاسلام بهمني افزود: هيچ‌گاه خداوند متعال در سيره و روش خود عدالت را به انسان‌ها يادآوري نكرده است از اين‌رو اگر به راستي عدالت در ميان افراد بشر وجود داشت هيچ‌گاه صالحان نمي‌توانستند در دستگاه عدالت الهي سربلند بيرون آيند. اگر داده‌هاي خداوند را با ستاده‌ها و نتايجي كه داريم، بسنجيم هيچ‌يك از افراد بشر ظرفيت درك آن را نخواهد داشت. لذا عدالت يك رفتار مبنايي بوده و خداوند عالم با رحمت رحيميه‌اش نسبت به انسان رفتار ‌كرده و انسان را در همه احوالاتش به عدالت دعوت مي‌كند كه عدالت به تقوا نزديك‌تر است.
عضو هيئت علمي پژوهشگاه فرهنگ و انديشه، ملاك كرامت انساني را بر اساس آيات قرآن، تقوا ذكر كرد و «عدالت» را‌ نزديك‌ترين راه براي دست‌يابي به تقوا دانست.
بهمني تأكيد كرد:‌ «عدالت» در اسلام با «قسط» قرين شده است. قسط يعني به فراخور شايستگي‌ها به افراد پاداش داده شود. اما عدالت يعني هر چيزي را در جاي خود نهادن اما قسط آن است كه هر چيزي در جايگاه شايسته خود قرار داده شود. لذا عدالت داراي حداقل و حداكثري است، بنابراين امري مطلق بوده و شامل قسط نيز مي‌شود.

* عدالت كمونيستي اوضاع فلاكت‌باري را در بلوك شرق رقم زد

عضو شوراي سياست‌گذاري نمايشگاه بين‌المللي قرآن كريم در ارتباط با وجه تمايز عدالت از ديدگاه اسلام و مكتب كمونيسم گفت: كمونيسم تمام انسان‌ها را با توجه به كاري كه انجام مي‌دادند، سنجيده و نسبت به همگان ديدگاهي يكسان بدون در نظر گرفتن شايستگي‌ها و تمايزها داشت كه در نهايت منجر به پديد آمدن اوضاع فلاكت‌بار در بلوك شرق شد.
وي با اشاره به آيه كريمه «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ» اظهار داشت: بر اساس روايات ديني آيه «بسم الله» اعظم آيات الهي شمرده شده كه داراي سه اسم خداوند متعال مبني بر «الله»، «رحمان» و «رحيم» است. در آموزه‌هاي ما «رحمان» رحمت شامله الهي اعم از انسان‌ها و جمادات است و تمام آنچه كه در اطراف ما وجود دارد به رحمت رحمانيه الهي در اختيار انسان‌ها قرار گرفته‌اند بدون آنكه ملاحظه‌اي ميان افراد واجد شرايط صورت گيرد كه نه تنها انسان‌ها بلكه حتي حشرات نيز از نور، هوا و كليه نعمت‌هاي جاري الهي بهره‌مند مي‌شوند.
مدير گروه علوم قرآن مركز فرهنگ و معارف قرآن در ادامه به بيان رحمت رحيميه خداوند پرداخت و خاطرنشان شد: رحمت رحيميه الهي به بندگان شايسته تعلق مي‌گيرد بنابراين اگر فردي بنده‌اي شايسته باشد در درون وي، مناسبات، دنيا و آخرتش وسعتي ايحاد مي‌شود كه در راستاي رحمت رحيميه الهي قرار خواهد گرفت. اگر ما به شخصه، تجلي مفهوم عدالت باشيم به معناي آن است كه ما از نعمت‌ها و پديده‌هاي هستي به گونه‌اي شايسته بهره برده‌ايم از اين‌رو نسبت ما به خدا و طبيعت همان چيزي است كه بايد باشد.

* ليبرالسيم اصلي‌ترين مكتبي كه مقابل اسلام قد علم كرده است

حجت‌الاسلام بهمني، ليبراليسم را جزو‌ اصلي‌ترين مكاتبي دانست كه امروزه در مقابل اسلام قد علم كرده است.
به اعتقاد وي، ليبراليسم مكتبي است كه با بلعيدن مكاتب مختلف توانسته به جايگاه كنوني خويش دست يابد چرا كه داراي مباني اومانيستي و طبيعت‌گرايانه است كه مجموع آنها باعث شده تا ارتباط انسان با عالم معنا قطع كند و او را قائم به خود بداند. لذا مكتب ليبراليسم مكتبي است كه هدفي جز رفاه و لذت براي انسان‌ها ندارد لذتي كه مورد پسند خويش بوده و با قوانين ديگري كه مكتب ليبراليسم به آن پايبند است تزاحمي نداشته باشد.
عضو شوراي سياست‌گذاري نمايشگاه بين‌المللي قرآن كريم در خصوص عدالتي كه در مكتب اسلام مطرح مي‌شود، گفت: عدالت ما آسماني بوده و خداوندي كه اين هستي را بر مبناي عدل بنا نهاده و خواستار اجراي عدالت توسط انسان‌هاست لذا اين عدالت علاوه بر تكليف‌محوري نسبت به عدالت ليبراليستي بسيار متفاوت است، چرا كه در مكتب ليبراليسم انسان را حتي نسبت به خداوند آزاد و رها مي‌كند اما عدالت ديني، ميان انسان و خدا پيوندي محكم برقرار مي‌كند در واقع شناسنامه اين دو نوع عدالت باهم متفاوت است.
انتهاي پيام/ك

VN:F [1.9.13_1145]
Rating: 0.0/5 (0 votes cast)