توسعه نظريه‌پردازی مبتنی بر فرهنگ قرآنی، نيازمند كاوش در فلسفه علوم

منبع : خبرگزاری ايکنا

گروه انديشه: به باور عضو هيئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، اصلی‌تريم ابزاری كه می‌تواند ما را به گسترش دانش به ويژه در دامن دانش و معرفت‌های قرآنی برساند، توسعه فلسفه علوم در همه رشته‌هاست.
حجت‌الاسلام والمسلمين سعيد بهمنی، عضو هيئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی وابسته به دفتر تبليغات اسلامی حوزه علميه قم، در گفت‌وگو با خبرگزاری قرآنی ايران (ايكنا)، درباره راهكارهای تحقق توسعه نظريه‌پردازی در نظام‌های علمی مختلف مبتنی بر تعاليم قرآن كه در منشور توسعه فرهنگ قرآنی لحاظ شده‌ است، اظهار كرد: ابتدا از اين خبرگزاری كه با اطلاع‌رسانی و انجام گفت‌وگو درصدد بسط و توسعه ادبيات منشور توسعه منشور توسعه فرهنگ قرآن هستيد، تشكر می‌كنم. اين سؤال، پرسش بسيار پيچيده و عميقی است و شايد لازم باشد در پاسخ به اين پرسش ده‌ها رساله دكتری و چندين طرح ريز و كلان رقم بخورد.
وی افزود: چگونگی شكل‌گيری نظريه‌پردازی در حوزه‌های مختلف دانش و فرهنگ بحثی است كه اگر ما اين مسئله را حل كنيم به شاه‌كليد توسعه دانش و فرهنگ دست پيدا كرده‌ايم. به ويژه اگر آن‌را به آموزه‌ها قرآن كريم مقيد كنيم تا بدين وسيله نظريه‌‌پردازی در دامن دانش و معرفت‌های قرآنی شكل بگيرد، حوزه انديشه را بسيار خاص و اخص كرده‌ايم.
عضو شورای پژوهشی مركز هماهنگی و توسعه و ترويج فعاليت‌های قرآنی كشور تصريح كرد: معتقدم اگر ما بخواهيم دانش را گسترش دهيم و به نظريه‌پردازی برسيم لازمه‌اش اين است كه ما فلسفه علوم را در حوزه‌های مختلف ادراك كرده باشيم و درك درست از فلسفه علوم، نقطه عزيمت است به سوی گسترش كرانه و عرصه دانش است.
وی اذعان كرد: متأسفانه اين مسئله يكی از ضعف‌های راهبردی ما در حوزه دانش و در سطوح مراكز عالی آموزشی ما اعم از حوزه و دانشگاه است. به اعتقاد بنده، اين ضعف و رسيدگی كم ما به فلسفه علوم يا فلسفه مضاف و به عبارت ديگر فلسفه مرتبه دوم باعث شده است كه ما در پشت در‌های بسته علوم متوقف شويم.
مدير گروه علوم قرآن مركز فرهنگ و معارف قرآن كريم با بيان اين‌كه می‌توانيم علوم زياد و دانش‌های به‌دست آمده را به داخل كشور بياوريم، اظهار كرد: اما اين دانش‌ها به سختی بومی می‌شوند و به سختی می‌توانيم آنان‌را تحليل كنيم. زمانی می‌توانيم اين دانش‌ها را تحليل كنيم كه فلسفه آن دانش را تملك كرده باشيم و بر دارايی‌ها و ميراث‌های علمی خودمان بيفزاييم.
وی عنوان كرد: بنابراين اعتقاد من اين است كه اصلی‌ترين مانع يا اصلی‌تريم ابزاری كه می‌تواند ما را به گسترش دانش برساند، توسعه فلسفه علوم در همه رشته‌هاست. اگر دانشمندان ما دانش كافی درباره فلسفه علوم را داشته باشند، به طور قطع بذرهای شكوفائی در تمامی عرصه‌های علمی و فرهنگی ما شكوفا خواهد شد.
بهمنی در ادامه تصريح كرد: متأسفانه حوصله و تلاش ما بر خلاف پيشينيان ما اين قدر نبوده است. برخلاف ابن‌سينا، فارابی، بزرگان فيلسوف و ديگر دانشمندان‌مان، در اين زمينه كمتر تفكر كرديم و كمتر به مطالعه و پژوهش پرداخته‌ايم. اگر اين كار را بكنيم می‌توان اميد داشت كه توسعه دانش در دامن دانش‌های قرآنی كليد بخورد.
وی در تمييز بين فلسفه علوم و حوزه‌های معرفتی هر دانش بيان كرد: فلسفه هر علم يعنی شناخت خود آن علم و نه الزاما آن علم؛ زيرا شناخت آن علم غير از آن علم است. به عنوان مثال ما بحث از فلسفه تاريخ، خود تاريخ و علم تاريخ داريم. اما هر سه اين مباحث، با هم متفاوت است. آن چيزی كه بنده بر روی آن تأكيد دارم، فلسفه تاريخ است.
عضو سابق كميسون پژوهش‌های قرآن دبيرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی اظهار كرد: فلسفه تاريخ چيستی آن علم و اهداف و روش‌هايی است كه در آن علم به كار برده می‌شود. هنگامی كه ما اين مباحث را تحليل و شناسايی كنيم، همانند اين است كه كدهای آن علم را يافته‌ايم. يا به تعبير ديگر اين است كه كه دی.ان.ای و بنيان‌های آن علم و دانش دست يافته‌ايم.
وی با بيان اين‌كه اگر بدون اين مسئله به سراغ علم برويم، علم ما سطحی خواهد بود، عنوان كرد: به سختی می‌توانيم خودمان آن دانش را توليد و توسعه دهيم. بنابراين فلسفه آن علم و حتی فلسفه دانش‌هايی كه در قرآن وجود دارد، بررسی كردن آن‌ها به خود آن دانشی كه در درون آن قرآن وجود دارد، متفاوت است.
بهمنی در تبيين بيشتر اين مسئله بيان كرد: فلسفه فقه غير از خود آن فقه است، فلسفه كلام و علوم اعتقادات با خود معتقدات متفاوت است. اين مسئله به هر حال كسانی كه در اين عرصه انديشه كرده‌اند، خوب متوجه می‌شوند كه ذخيره دانش ما در حال حاضر، يعنی انسان‌هايی كه در حال حاضر فرهيخته‌اند، از فلسفه علوم ذخيره در شأن ما را ندارند.

VN:F [1.9.13_1145]
Rating: 0.0/5 (0 votes cast)